W dniach 4-6 kwietnia 2024 Pomorska Akcja Lokatorska brała udział w międzynarodowej konferencji ruchów lokatorskich „Housing Justice Encuentro” w Barcelonie. Byliśmy jedną z przeszło 50 organizacji lokatorskich zaproszonych na trzydniowy zjazd współorganizowany przez kataloński związek lokatorski Sindicat de Llogateres i projekt badawczy „Property and Democratic Citizenship” („Własność a demokratyczne obywatelstwo”) realizowany przy Uniwersytecie Gandawskim i Uniwersytecie Autonomicznym w Barcelonie.
Działacze i działaczki lokatorskie z Katalonii, Anglii i Walii, Baskonii, Belgii, Czech, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Kanady, Niemiec, Polski, Portugalii, Rumunii, Serbii, Stanów Zjednoczonych Ameryki, Szkocji i Włoch mieli szansę poznać bogatą historię lokalnego ruchu lokatorskiego, spotkać się z osobami naukowo zajmującymi się problematyką mieszkalnictwa, a także wymienić się doświadczeniami i sposobami działania podczas praktycznych warsztatów.
Tematyka wykładów
Wykłady i panele dyskusyjne z udziałem naukowców i naukowczyń odbywały się w Centrum Kultury Współczesnej w Barcelonie i dotyczyły:
- Problemu finansjalizacji i korporatyzacji rynku najmu mieszkań, gdzie wskazywano na negatywny wpływ ciągłego wzrostu roli instytucji finansowych, rynków i międzynarodowych korporacji kamieniczniczych na dostępność mieszkań,
- Alternatywnych modeli mieszkaniowych, gdzie przedstawiono przykłady europejskich kooperatyw mających na celu rozwój mieszkalnictwa pozarynkowego,
- Powiązań pomiędzy sprawiedliwością mieszkaniową a sprawiedliwością rasową, gdzie przedstawiono przykłady i dane dowodzące gorszego traktowania ludzi o nie-białym kolorze skóry na rynkach mieszkaniowych w Europie i Ameryce Północnej,
- Budowania siły lokatorów i lokatorek poprzez organizowanie się przeciwko wyzyskowi, gdzie omówione zostały zarówno historyczne, jak i współczesne przykłady sukcesów wywalczonych przez zdeterminowane i zjednoczone grupy lokatorskie.
Warsztaty lokatorskie
Warsztaty odbywały się zaś na squacie Can Batlló, mieszczącym się w dawnym kompleksie fabrycznym, który został wywalczony przez lokalną społeczność w efekcie protestów przeciwko nieudanej komercyjnej próby rewitalizacji tej przestrzeni.
Mieliśmy tam szansę omówić z innymi grupami taktyki dotyczące rozwoju naszego ruchu i organizacji, sposoby rekrutacji, ekspansji, skuteczne metody koordynacji większych inicjatyw i akcji, oraz zalety współpracy z innymi organizacjami, nie tylko innymi związkami lokatorskimi.
Rozmawialiśmy także o sposobach na wywalczenie oficjalnej reprezentatywności i wpływie mobilizacji na zdolność do wywierania presji i zawierania układów zbiorowych pomiędzy lokatorami reprezentowanymi przez związki a kamienicznikami, na podobieństwo układów zawieranych przez związki zawodowe z przedsiębiorstwami.
Deklaracja Barcelońska
Na zakończenie zjazdu odbyło się pełne ognistych przemówień podsumowanie i oficjalne zakończenie Encuentro, podczas którego odczytana została „Deklaracja Barcelońska”, pod którą podpisały się grupy uczestniczące w tym wydarzeniu. Pomorska Akcja Lokatorska również została dumnym sygnatariuszem deklaracji, której treść prezentujemy poniżej po polsku, angielsku i katalońsku.
Deklaracja Barcelońska (PL)
W ciągu ostatnich kilku dni związki lokatorskie i inne inicjatywy działające na rzecz sprawiedliwości mieszkaniowej z całego świata zebrały się w Barcelonie, aby podzielić się wiedzą i doświadczeniami w walce z kamienicznictwem, a także sformułować nadzieje i życzenia o innej przyszłości. Pomimo zróżnicowanych sytuacji społeczno-politycznych w naszych krajach, postrzegamy naszą walkę jako wspólną, przeciwko wspólnemu wrogowi, którym jest opresyjny kapitalizm o patriarchalnych, kolonialnych, rasistowskich i klasistowskich charakterystykach. System ten marginalizuje nasze społeczności i w swojej nieustannej pogoni za zyskiem stanowi egzystencjalne zagrożenie dla naszego życia.
Jedynie odrzucając stwarzający podziały i obezwładniający uścisk hierarchicznych struktur władzy; jedynie poprzez wzajemną samoorganizację oddolnych i samorządnych związków lokatorów i lokatorek, osób doświadczających bezdomności i tych o niepewnym statusie mieszkaniowym; jedynie wolni od ograniczeń biurokratycznej centralizacji oraz paternalistycznego rzecznictwa z zewnątrz – możemy stworzyć prawdziwie demokratyczny ruch masowy z potencjałem do stania się siłą, której potrzebujemy do zmiany tak systemu mieszkaniowego, jak i świata.
Niniejsza deklaracja stanowi wezwanie skierowane do najemców na całym świecie, by przyłączali się do najbliższego związku lokatorskiego działającego w ich dzielnicy czy mieście oraz do tworzenia nowych związków lokatorskich tam, gdzie ich jeszcze nie ma – aby położyć kres wyzyskowi najemców i utowarowieniu podstawowego prawa, którym jest prawo do mieszkania.
Związki-sygnatariusze zgadzają się na utworzenie komitetu pozjazdowego, stanowiącego stałą przestrzeń współpracy i komunikacji pomiędzy związkami lokatorów z różnych krajów. W skład komitetu wejdzie po jednym przedstawicielu każdego związku. Jednymi z pierwszych zadań komitetu będą: opracowanie rezultatów pierwszego Międzynarodowego Zjazdu Lokatorskiego oraz praca na rzecz włączenia innych organizacji, które nie mogły uczestniczyć w spotkaniu, a które są naszymi sojusznikami w obronie prawa do mieszkania. Celem komitetu pozjazdowego będzie praca na rzecz umożliwienia współpracy między związkami lokatorów na całym świecie i dążenie do organizacji drugiego Międzynarodowego Zjazdu.
Mając świadomość, że w pierwszym Międzynarodowym Zjeździe brały udział wyłącznie organizacje pochodzące z Globalnej Północy, zobowiązujemy się do starania o włączenie w nasze działania organizacji z Globalnego Południa (z Ameryki Łacińskiej, Afryki i Azji). Tylko gdy wszystkie głosy są obecne, można mówić o prawdziwym internacjonalizmie.
Ponadto, w duchu międzynarodowej solidarności i łączącego nas odrzucenia wszelkich form kolonializmu, wspólnie wyrażamy żądanie natychmiastowego i trwałego zawieszenia broni w Gazie oraz zaprzestania przemocy wobec ludności cywilnej.
Wzywamy obecnych do namysłu nad wspólną strategią zakończenia kapitalistycznego wyzysku klasy robotniczej. O odtowarowienie mieszkań! O uwolnienie życia od kapitalistycznego, rasowego, patriarchalnego i rentierskiego ucisku! Naprzód, w stronę budowania ogólnoświatowej solidarności lokatorskiej!
Barcelona, 6 kwietnia 2024 r.
Barcelona Declaration (EN)
During the last few days, Tenant Unions and other initiatives on housing justice from around the world have gathered in Barcelona to share their experiences and knowledge fighting landlordism, as well as hopes and wishes for a different future. Despite the diverse socio-political landscapes of our home countries, we recognize our shared battle against a common adversary: an oppressive capitalism characterized by its patriarchal, colonial, racist, and classist dimensions. This system marginalizes our communities and poses an existential threat to life in its relentless pursuit of profit.
Only by rejecting the divisive and disempowering stranglehold of hierarchical power structures, through the mutual self-organisation of members led grass roots unions for renters; the homeless; and the precariously housed, and liberated from the constraints of bureaucratic centralist, and paternalistic advocacy perspectives, can we generate a truly democratic mass movement, with the potential to build the power we need to change our housing system, and the world.
This declaration is a call on tenants worldwide to join their closest union in their neighbourhood or town or to create new unions where they do not exist to put an end to tenant exploitation and the commodification of a basic right such as housing.
The signatory unions agree to create a follow-up committee consisting of a permanent space of cooperation and communication between tenant unions from different countries. The committee will be formed by one representative from each union. One of the first tasks of the follow-up committee will be to curate the outcomes of this first International Gathering and extend them to other organisations who could not participate in the meeting but are our allies in defending the right to housing. The aim of the follow-up committee will be to work towards the consolidation of the cooperation between tenants’ unions worldwide and walk towards a second International Gathering.
Aware of the exclusive participation of organisations coming from the Global North, we commit to working towards the inclusion of organisations from the Global South, both in Latin America and in Africa or Asia. Only when all voices are present will we be able to talk about true internationalism.
Also, from this spirit of international solidarity and our shared rejection of any form of colonialism, we would like to express our collective claim for an immediate and permanent ceasefire in Gaza and the end of violence against civil population.
Those present are called forth to think of joint strategies to end the capitalist exploitation of the working class. For the decommodification of housing! To free life from capitalist, racial, patriarchal and rentier oppression! Onward to building global tenant solidarity!
Declaració de Barcelona (CAT)
Durant els últims dies, Sindicats de Llogateres i altres iniciatives per l’habitatge de tot el món s’han reunit a Barcelona per compartir les seves experiències i coneixements en la lluita contra el rendisme, així com les seves esperances i anhels per un futur diferent. Malgrat els diversos panorames sociopolítics dels nostres països d’origen, reconeixem la nostra batalla compartida contra un adversari comú: el capitalisme opressor caracteritzat per les seves dimensions patriarcals, colonials, racistes i classistes. Aquest sistema margina a les nostres comunitats i suposa una amenaça existencial per la vida en el seu implacable afany de lucre.
Només rebutjant les estructures de poder jeràrquiques que ens dominen, divideixen i desempoderen, i a través de l’autoorganització mútua de sindicats de base per a les persones que viuen de lloguer, sense sostre o en habitatges precaris; alliberant-nos de les limitacions de les perspectives burocràtiques, centralistes i paternalistes; podem generar un moviment de masses veritablement democràtic amb el potencial per construir el poder que necessitem per canviar el nostre sistema d’habitatge, i el món.
Aquesta declaració és una crida a les llogateres de tot el món perquè s’afiliïn al sindicat més proper del seu barri o ciutat, o creïn nous sindicats allà on no existeixin per posar fi a l’explotació de les llogateres i a la mercantilització d’un dret bàsic com és l’habitatge.
Els sindicats signants acorden crear un comitè de seguiment que consistirà en un espai permanent de cooperació i comunicació entre sindicats de llogateres de diferents països. El comitè estarà format per un representant de cada sindicat. Una de les primeres tasques d’aquest comitè de seguiment serà recollir els resultats d’aquesta primera trobada internacional i fer-los extensius a altres organitzacions que no han pogut participar a la trobada però que reconeixem com les nostres aliades en la defensa del dret a l’habitatge. L’objectiu del comitè de seguiment serà treballar per la consolidació de la cooperació entre els sindicats de llogateres de tot el món i caminar cap a una segona trobada internacional.
Som conscients de la participació exclusiva d’organitzacions procedents del Nord Global, raó per la qual ens comprometem a treballar per la inclusió de les nostres organitzacions germanes de llatinoamèrica, Àfrica i Àsia. Només quan totes les veus hi siguin presents podrem parlar de veritable internacionalisme.
Així mateix, des d’aquest esperit de solidaritat internacional i el nostre rebuig compartit cap a qualsevol forma de colonialisme, volem expressar la reivindicació col·lectiva d’un alto al foc immediat i permanent a Gaza, i la fi de la violència contra la població civil.
Les aquí presents estem cridades a pensar estratègies conjuntes per acabar amb l’explotació capitalista de la classe treballadora. Per la desmercantilització de l’habitatge! Per alliberar la vida de l’opressió capitalista, racial, patriarcal i rendista! Endavant amb la construcció de solidaritat llogatera mundial!
