Gdańska Deklaracja Lokatorska

W dniach 7-9 czerwca 2024 w Gdańsku odbywa się III Ogólnopolski Zjazd Lokatorski. Biorą w nim udział przedstawicielki i przedstawiciele 13 stowarzyszeń lokatorskich i innych organizacji działających na rzecz sprawiedliwości mieszkaniowej z Aglomeracji Śląskiej, Krakowa, Łodzi, Poznania, Trójmiasta, Warszawy, Wrocławia oraz o zasięgu ogólnopolskim.

Już po raz trzeci spotykamy się, by wymienić się wiedzą, umiejętnościami i doświadczeniami związanymi z naszą wspólną walką przeciwko patologiom rynku mieszkaniowego i działalnością na rzecz prawa do mieszkania. Tym razem, chcemy wykorzystać to spotkanie również do tego, by jasno określić nasze oczekiwania dotyczące przyszłości mieszkalnictwa wobec pogłębiającego się w Polsce i na świecie kryzysu mieszkaniowego.

Mieszkanie prawem, nie towarem!

W obliczu gwałtownie rosnących nierówności społecznych znajdujących swoje odzwierciedlenie w dostępie do godnego mieszkania, jednoczymy się w proteście przeciwko nieustannie zwiększającym się wpływom elit biznesowych i finansowych, przy jednoczesnej marginalizacji perspektywy lokatorów i lokatorek oraz pracowników i pracownic, by przypomnieć, że prawo do mieszkania jest prawem człowieka!

Przypominamy, że potrzeba bezpiecznego dachu nad głową – będąca jedną z podstawowych potrzeb każdego człowieka – jest chroniona zarówno przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej, jak i Powszechną Deklarację Praw Człowieka!

Rozumiemy, że pogłębiający się w Polsce, w Europie i na całym świecie kryzys mieszkaniowy jest efektem podporządkowania mieszkalnictwa bezlitosnej logice wolnego rynku, bo kiedy zysk nielicznych stawia się ponad interesem ogółu społeczeństwa, niemożliwe jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych wszystkich osób potrzebujących dachu nad głową!

Głęboko wierzymy, że prawo do mieszkania dla każdego jest ważniejsze od interesu posiadaczy nieruchomości!

Żądamy od władz publicznych całkowitego odejścia od traktowania mieszkań jako kolejnego towaru i do uznania ich dobrem podstawowym, do którego każda osoba mieszkająca w Polsce ma niezbywalne prawo!

Solidarność naszą bronią!

Wiemy, że osiągnięcie naszych celów wymaga współpracy i samoorganizacji lokatorek i lokatorów, osób pozostających w kryzysie bezdomności i tych o niepewnym statusie mieszkaniowym. Dlatego wzywamy wszystkich, którzy na własnej skórze doświadczają ucisku na rynku mieszkaniowym oraz tych, którym leży na sercu prawo do mieszkania, do wstępowania do lokalnych organizacji lokatorskich lub zakładania własnych!

Pomimo zróżnicowania sytuacji lokatorek i lokatorów w różnych częściach kraju i różnic w sposobach działania naszych organizacji, zdajemy sobie sprawę, że lokatorki i lokatorzy w całej Polsce mają wspólne interesy i skuteczne działanie na ich rzecz wymaga od nas współpracy i koordynacji działań.

Nasze postulaty

1. Powiększenie gminnych zasobów komunalnych i budowa publicznych akademików;
2. Komunalizacja pustostanów prywatnych i racjonalne zagospodarowanie ich do celów mieszkaniowych;
3. Sprzeciw dla polityki kredytowej państwa, przyczyniającej się do wzrostu cen mieszkań;
4. Transparentny i rzetelnie skalkulowany czynsz maksymalny;
5. Zmiana ustawy dotyczącej zasobu TBS/SIM;
6. Przeciwdziałanie bezdomności i wykluczeniu mieszkaniowemu;
7. Planowanie przestrzenne na korzyść mieszkańców z ich aktywnym udziałem;
8. Nadanie spekulacji mieszkaniowej statusu przestępstwa;
9. Zakaz wyprzedaży gruntów budowlanych należących do miast. Zakaz sprzedaży mieszkań z komunalnego zasobu miasta;
10. Kampanie edukacyjne w przestrzeniach publicznych w zakresie praw lokatorskich, finansowane z publicznych środków;
11. Regulacja rynku najmu prywatnego: maksymalna stawka czynszu, obowiązkowa rejestracja mieszkań na najem krótkoterminowy, ograniczenie najmu prywatnego mieszkań do jednego mieszkania na właściciela, opodatkowanie pustostanów prywatnych do wysokości czynszu;
12. Narzędzia do egzekwowania istniejącego prawa budowlanego, dotyczącego bezpieczeństwa użytkowania mieszkań i stanu technicznych budynków;
13. Wprowadzenie szkoleń dla Policji oraz wprowadzenie do programu nauczania szkół policyjnych przedmiotów dotyczących spraw lokatorskich i legalnego przeprowadzenia eksmisji. Zaostrzenie kar, między innymi za artykuł 191 paragraf 1a kodeksu karnego (utrudnianie z korzystania z lokalu mieszkalnego celem usunięcia niechcianego lokatora) oraz 193 kodeksu karnego (zakłócenie miru domowego). Kontrola i kary dla firm specjalizujących się w eksmisji i przekraczających swoje uprawnienia.
14. Wdrożenie gminnych Społecznych Agencji Najmu, łączących zasób miejski i prywatny;
15. Prawo do płacenia czynszu do depozytów w przypadku sporu z właścicielem, do czasu rozwiązania konfliktu.